ماده چهاردهم: آزادی اندیشه، وجدان و دین





اعلامیه چه می‌گوید؟



۱. کشورهای عضو حق آزادی اندیشه، عقیده و مذهب را برای کودک محترم خواهند شمرد.



۲. کشورهای عضو حقوق و تکالیف والدین، و بر حسب مورد سرپرستان قانونی را در هدایت کودک برای اعمال حقوق خود به روشی هماهنگ با توانایی‌های بالنده او محترم خواهند شمرد.



۳. آزادی آشکار ساختن مذهب یا اعتقادات تنها می‌تواند مشمول محدودیت‌هایی باشد که در قانون تصریح شده و برای حفظ امنیت، نظم، بهداشت و اخلاق عمومی یا حقوق اساسی و آزادی‌های دیگران ضروری است.



 



 به زبان ساده یعنی چه؟



این ماده بیان می‌کند که کودکان و نوجوانان در انتخاب هر دینی آزاد هستند و حتی می‌توانند تصمیم بگیرند که پیرو هیچ دینی نباشند. در این راستا والدین می‌توانند به آن‌ها مشاوره دهند اما:



     - والدین نمی‌توانند کودک یا نوجوان را به انتخاب یک دین مشخص مجبور کنند.



     - والدین نمی‌توانند کودک یا نوجوان را از پیروی دینی که انتخاب کرده منع کنند.



 



 عدم تبعیض دینی



کودکان و نوجوانان نباید به واسطه دینی که انتخاب کرده‌اند تحت تبعیض قرار گیرند. آن‌ها باید بدون در نظر گرفته شدن اعتقادات و باورهایشان، از حقوق برابر با دیگر افراد برخوردار باشند.



 



 آزادی اندیشه



ماده ۱۴ معاهده حقوق کودک همچنین آزادی اندیشه را نیز شامل می‌شود؛ یعنی هر فردی بتواند ایده، اندیشه، باور و اعتقادت خاص خود را داشته باشد و در این مسیر هیچ‌کسی مانع آن نشود. هر فردی حق دارد که عقیده خود را به صورت خصوصی نگه دارد و هیچ‌کس نباید او را مجبور کند عقیده‌اش را علنی و آشکار بیان کند.



 



 آزادی وجدان



حق بر آزادی وجدان نیز در ماده ۱۴ معاهده مورد اشاره قرار گرفته است. به این معنی که فرد حق دارد بنا به دلایل اخلاقی از انجام برخی کارها خودداری کند. بعضی تصمیمات یک کودک یا نوجوان ممکن است شامل آزادی وجدان شود:



- گیاهخواری



- امتناع از انجام خدمت سربازی



- عدم نوشیدن نوشیدنی‌های الکلی



 



 مواد مرتبط



ماده ۱۴ با بسیاری از مواد معاهده حقوق کودک ارتباط تنگاتنگی دارد. از جمله:



- ماده ۲ (عدم تبعیض)



- ماده ۳ (منافع عالیه کودک)



- ماده ۵ (راهنمایی والدین)



- ماده ۶ (حیات، رشد و نمو)



- ماده ۸ (حفظ هویت)



- ماده ۱۲ (احترام به نظرات کودک)



- ماده ۱۳ (آزادی بیان)



- ماده ۱۷ (دسترسی به اطلاعات و رسانه‌های جمعی)



- ماده ۲۰ (کودکان محروم از محیط خانواده)



- ماده ۲۸ (حق آموزش)



- ماده ۳۰ (کودکان اقلیت‌ها و گروه‌های قومی)



- ماده ۳۷ (بازداشت و مجازات)



- ماده ۳۸‌ (جنگ و درگیری‌های مسلحانه)



 



✳️ عکس: کمیسیونر کودکان و نوجوانان اسکاتلند



@DhrcIran