ماده سیزدهم: آزادی بیان





اعلامیه چه می‌گوید؟



۱. کودک باید حق آزادی بیان داشته باشد. حق مذکور شامل آزادی جستجو، دریافت و ارائه اطلاعات و عقاید از هر گونه است؛ بدون توجه به مرزها، به طور شفاهی، کتبی، چاپ شده، به شکل آثار هنری، یا از طریق هر رسانه‌ای که کودک انتخاب کند.



۲. اعمال حق مذکور ممکن است منوط به برخی محدودیت‌ها باشد، لیکن این محدودیت‌ها باید تنها منحصر به مواردی باشد که در قانون تصریح شده و به یکی از دلایل زیر ضروری است:



        الف) برای رعایت حقوق و آبروی دیگران



        ب) برای حفظ امنیت ملی، نظم عمومی، بهداشت عمومی یا اخلاق عمومی



 



 به زبان ساده یعنی چه؟



همه افراد از آزادی بیان و عقیده - به عنوان بخشی از حقوق بشر- برخوردار هستند و ماده ۱۳ معاهده حقوق کودک این مسئله را روشن می‌کند که این حق شامل کودکان و نوجوانان نیز می‌شود. بخشی از این حق به عنوان آزادی بیان و اظهار نظر شامل این مسئله می‌شود که امکان دریافت و کسب اطلاعات نیز وجود داشته باشد و در نتیجه امکان انتشار آن‌ها به هر شکلی را داشته باشید.



هر فرد می‌تواند آرا و عقاید خود را به روش‌های گوناگون بیان کند و بر اساس حق آزادی بیان، تمامی آن‌ها مورد حمایت قرار می‌گیرند. این روش‌ها می‌تواند شامل موارد زیر باشد:



- بلند صحبت کردن



- منتشر کردن مطالب در اینترنت



- نوشتن مطلب برای کتاب یا روزنامه‌ها و مجلات



 



 همچنین مواد دیگری از معاهده حقوق کودک تاکید می‌کنند که یک کودک یا نوجوان بدون در نظر گرفتن دین، مذهب یا فرهنگی که از آن پیروی یا در آن زندگی می‌کند، باید امکان بیان آزادانه فکر و نظر خود را داشته باشد.



در این مسیر، مردم باید توجه ویژه‌ای به کودکان و نوجوانان دارای معلولیت داشته باشند تا آن‌ها نیز بدون تبعیض در مقایسه با دیگران،‌ امکان بیان آرا و عقاید خود را داشته باشند. یکی از کارهایی که به این منظور می‌توانند انجام دهند این است که مطمئن شوند دسترسی به اطلاعات برای افراد دارای معلولیت آسان است یا خیر؟‌ مثلا می‌توانند اطلاعات مورد نیازشان را به راحتی دریافت کنند، بخوانند و به آن پاسخ بدهند.



 



 آیا می‌توان برای آزادی بیان محدودیتی قائل شد؟



برخی محدودیت‌ها در این راستا وجود دارد. البته محدودیت‌های در نظر گرفته شده بر اساس ماده ۱۳ معاهده حقوق کودکان، هیچ تفاوتی با محدودیت‌های مورد نظر برای بزرگسالان ندارد. شامل:



- افراد نمی‌توانند به گونه‌ای اظهار نظر کنند که به حقوق و اعتبار دیگر افراد آسیب رساند. برای مثال:‌ آن‌ها حق ندارند اطلاعات خصوصی افراد را افشا کنند یا حرف‌هایی را در مورد افراد بزنند که واقعیت ندارد.



- افراد نمی‌توانند به گونه‌ای اظهار نظر کنند که امنیت دیگران را مورد تهدید قرار دهد. برای مثال:‌ آن‌ها نمی‌توانند در یک ساختمان شلوغ به مردم بگویند ساختمان آتش گرفته، در صورتی که چنین اتفاقی نیافتاده است.



- افراد نمی‌توانند به گونه‌ای اظهار نظر 



کنند که به دیگر اعضای جامعه آسیب وارد کند.



 



 مواد مرتبط



ماده ۱۳ با بسیاری از مواد معاهده حقوق کودک ارتباط تناتنگی دارد. از جمله:



- ماده ۲ (عدم تبعیض)



- ماده ۳ (منافع عالیه کودک)



- ماده ۵ (راهنمایی والدین)



- ماده ۶ (حیات و رشد و نمو)



- ماده ۱۲ (احترام به نظرات کودک)



- ماده ۱۵ ( آزادی اجتماعات)



- ماده ۱۷ (دسترسی به اطلاعات و رسانه‌های جمعی)



- ماده ۲۹ (اهداف آموزش)



- ماده ۳۰ (کودکان اقلیت‌ها و گروه‌های قومی)



- ماده ۳۱ (اوقات فراغت، بازی و فرهنگ)



 



✳️ عکس: کمیسیونر کودکان و نوجوانان اسکاتلند



کانال تلگرامی کانون مدافعان حقوق بشر @DhrcIran