ماده سی و یکم: اوقات فراغت، بازی و فرهنگ



 



 اعلامیه چه می‌گوید؟



۱. کشورهای عضو حق کودک را برای استراحت، داشتن اوقات فراغت، پرداختن به بازی و فعالیت‌های تفریحی متناسب با سن کودک و مشارکت آزادانه در زندگی فرهنگی و هنری به رسمیت می‌شناسند.



۲. کشورهای عضو حق کودک برای مشارکت کامل در زندگی فرهنگی و هنری را محترم شمرده و ترویج خواهند کرد و مشوق فراهم ساختن فرصت‌های برابر و مناسب برای فعالیت‌های فرهنگی، هنری و تفریحی خواهند بود.



 



 به زبان ساده یعنی چه؟



ماده ۳۱ معاهده حقوق کودک تاکید می‌کند که کودکان و نوجوانان از این حق برخوردارند که هر طور علاقه دارند تفریح و شادی کنند. فرقی نمی‌کند که ورزش کنند، فیلم تماشا کنند یا کارهای دیگری انجام دهند. حق استراحت برای کودک و نوجوان از دیگر حقوقی است که در این ماده به آن اشاره شده است.



کودکان و نوجوانان باید مانند بزرگسالان از امکان مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی، هنری و دیگر فعالیت‌های تفریحی برخوردار باشند. دولت‌ها باید اطمینان حاصل کنند که در این مسیر امکان مشارکت برای آن‌ها به راحتی فراهم است و به‌ویژه اینکه معلولیت سد راه کودکان و نوجوانان در برخورداری از این حق نشود.



 



 نگرانی‌های جدی در این راستا



در مسیر اجرای ماده ۳۱ معاهده حقوق کودک به‌ویژه حق بازی کردن، برخی شرایط، رویکردها و دیدگاه‌ها ممکن است مانع از تحقق کامل آن شود. از جمله:



- بی‌تفاوتی جامعه نسبت به اهمیت و نقش «بازی کردن» در زندگی کودکان



- تاکید بیش از حد بر آموزش‌های نظری در مدارس



- افزایش تعداد کودکانی که در شرایط نامناسب از نظر رشد و پروش زندگی می‌کنند



- برنامه‌ریزی نامناسب زیست محیطی، که منجر به عدم وجود امکانات اساسی و مسکن مناسب می‌شود



- افزایش استثمار تجاری کودکان و زوال سنت‌های فرهنگی



- محدودیت دسترسی زنان به آموزش‌های اساسی در زمینه‌های بچه‌داری و رشد و نمو



- آماده‌سازی ناکافی کودکان برای کنار آمدن با زندگی در یک جامعه به سرعت در حال تغییر



- افزایش تبعیض نسبت به کودکان در جامعه



- افزایش تعداد کودکان کار و شرایط غیرقابل‌قبول محیط‌های کاری آن‌ها



- قرار گرفتن کودکان در معرض جنگ، خشونت، و استثمار



- تأکید بیش از حد بر رقابت ناسالم و برنده شدن به هر قیمتی در ورزش کودکان



 



 مواد مرتبط



ماده ۳۱ با بسیاری از مواد معاهده حقوق کودک ارتباط تنگاتنگی دارد. از جمله:



- ماده ۲ (عدم تبعیض)



- ماده ۳ (منافع عالیه کودک)



- ماده ۶ (حیات، رشد و نمو)



- ماده ۱۲ (احترام به نظرات کودک)



- ماده ۱۳ (آزادی بیان)



- ماده ۱۴ (آزادی اندیشه، وجدان و مذهب)



- ماده ۱۵ (آزادی اجتماعات)



- ماده ۱۶ (حق حریم شخصی)



- ماده ۱۷ (دسترسی به اطلاعات و رسانه‌های جمعی)



- ماده ۲۳ (کودکان دارای معلولیت)



- ماده ۲۸ (حق آموزش)



- ماده ۳۰ (کودکان اقلیت‌ها و گروه‌های قومی)



- ماده ۳۲ (کودک کار)



- ماده ۳۶ (دیگر اشکال استثمار)



 



✳️ عکس: کمیسیونر کودکان و نوجوانان اسکاتلند



کانال تلگرامی کانون مدافعان حقوق بشر @DhrcIran