ماده بیست و چهارم: سلامت و خدمات بهداشتی



۱. کشورهای عضو حق کودک را برای برخورداری از بالاترین معیارهای بهداشتی و تسهیلات قابل حصول جهت درمان بیماری و بازیابی سلامت به رسمیت می‌شناسند. کشورهای عضو برای تضمین اینکه هیچ کودکی از حق دسترسی به چنین خدمات بهداشتی محروم نماند، تلاش خواهند کرد.



۲. کشورهای عضو اِعمال کامل حق مذکور را پی‌گیری خواهند نمود و به‌ویژه در موارد زیر اقدامات مقتضی به عمل خواهند آورد:



الف) کاهش مرگ‌ومیر نوزادان و کودکان



ب) تضمین ارائه کمک‌های پزشکی و مراقبت‌های بهداشتی لازم برای همه کودکان با تاکید بر گسترش مراقبت‌های بهداشتی اولیه



پ) مبارزه علیه بیماری‌ها و سوتغذیه در چارچوب مراقبت‌های بهداشتی اولیه، از جمله از طریق به‌کار بستن فنآوری موجود و فراهم‌کردن موادغذایی مقوی و کافی و آب آشامیدنی سالم با توجه به خطرات آلودگی محیط‌زیست



ت) تضمین مراقبت‌های بهداشتی پیش و پس از زایمان برای مادران



ث) تضمین اینکه همه اقشار جامعه به‌ویژه والدین و کودکان، از آموزش‌های مربوطه آگاهی و به آن‌ها دسترسی داشته باشند و در استفاده از دانش پایه در مورد بهداشت و تغذیه کودک، مزایای تغذیه با شیر مادر، بهداشت و بهداشت محیط و پیشگیری از سوانح، مورد حمایت قرار گیرند



ج) توسعه مراقبت‌های بهداشتی جهت پیشگیری، راهنمایی والدین و آموزش تنظیم خانواده و خدمات مربوطه



۳. کشورهای عضو به منظور برچیدن روش‌های سنتی که به سلامت کودک آسیب می‌رسانند، کلیه اقدامات مناسب و موثر را به عمل خواهند آورد.



۴. کشورهای عضو برای دستیابی تدریجی به تحقق کامل حق مندرج در ماده حاضر، متعهد می‌شوند همکاری‌های بین‌المللی را ترویج و تشویق نمایند. در این مورد به نیازهای کشورهای در حال رشد توجه خاصی مبذول خواهد شد.



 



 به زبان ساده یعنی چه؟



ماده ۲۴ معاهده حقوق کودک بیان می‌کند که مراقبت‌های بهداشتی برای کودکان و نوجوانان باید تا حد ممکن مطلوب باشد و در این راستا تاکید می‌کند که کودکان و نوجوانان حق دارند تا از نظر جسمی و روانی احساس رضایت و شادمانی داشته باشند.



جدا از دیگر مسائل، به این معنی است که کودک و نوجوان:



- باید به اندازه کافی از تغذیه مناسب و آب سالم و بهداشتی برخوردار باشد



- باید در محلی ایمن و سالم زندگی کند



- نباید در محل کار در معرض خطر باشد



 



 نکته: در صورتی که کشورهای فقیر به دلیل کمبود منابع مالی از تامین امکانات لازم برای فراهم آوردن امکانات بهداشتی ناتوان هستند می‌توانند از کمک دیگر کشورها بهره‌مند شوند و همچنین کشورهای ثروتمند در این راستا باید به کشورهای دیگر کمک کنند.



 



 خدمات بهداشتی در مورد نوجوانان



ماده ۲۴ معاهده حقوق کودک و نوجوان بیان می‌کند که افراد باید در مورد خدمات بهداشتی که به آن دسترسی دارند آگاهی داشته باشند. آن‌ها باید در مورد بهداشت جسمی و روانی خود اطلاعات کسب کنند و همچنین در مورد خدماتی که در صورت نیاز می‌توانند از آن‌ها برخوردار شوند، آگاه باشند.



نوجوانان از حق کسب اطلاعات در مورد سلامتی خود به صورت خصوصی (بدون اطلاع والدین یا سرپرستان قانونی) برخوردار هستند. در حالی که این مسئله در مورد کودکان صادق نیست و به دلیل در نظر گرفتن منافع عالیه کودکان ممکن است به نفع آن‌ها باشد که والدین یا سرپرستان قانونی در جریان اطلاعات و وضعیت سلامتی کودکان قرار گرفته و در مورد آن‌ها تصمیم بگیرند.



 



 مواد مرتبط



ماده ۲۴ با بسیاری از مواد معاهده حقوق کودک ارتباط تنگاتنگی دارد. از جمله:



- ماده ۲ (عدم تبعیض)



- ماده ۳ (منافع عالیه کودک)



- ماده ۵ (راهنمایی والدین)



- ماده ۶ (حیات، رشد و نمو)



- ماده ۱۲ (احترام به نظرات کودک)



- ماده ۱۷ (دسترسی به اطلاعات و رسانه‌های جمعی)



- ماده ۱۸ (مسئولیت‌های والدین، کمک دولت)



- ماده ۱۹ (محافظت در برابر هر نوع خشونت)



- ماده ۲۳ (کودکان دارای معلولیت)



- ماده ۲۵ (بررسی روند مراقبتی)



- ماده ۲۷ (استانداردهای کافی برای زندگی)



- ماده ۲۸ (حق آموزش)



- ماده ۲۹ (اهداف آموزش)



- ماده ۳۲ تا ۳۶ (مربوط به حمایت در برابر تمامی اشکال استثمار)



- ماده ۳۹ (توانبخشی کودکان قربانی)



✳️ عکس: کمیسیونر کودکان و نوجوانان اسکاتلند



کانال تلگرامی کانون مدافعان حقوق بشر @DhrcIran