ماده بیست و سوم: کودکان دارای معلولیت



 



 اعلامیه چه می‌گوید؟



۱. کشورهای عضو اذعان دارند کودکی که از لحاظ جسمی یا ذهنی معلول است باید از یک زندگی کامل و محترمانه در شرایطی که متضمن منزلت و افزایش اتکا به نفس او باشد و مشارکت موثر او را در جامعه تسهیل نماید، برخوردار باشد.



۲. کشورهای عضو، حق کودکان معلول را برای برخورداری از مراقبت ویژه به رسمیت می‌شناسند و بسته به منابع موجود، مساعدت مورد تقاضا و متناسب با شرایط کودک، والدین یا سایر مراقبان کودک را برای کودک مستحق و کسانی که مسئول مراقبت از او هستند تشویق و تضمین خواهند کرد.



۳. با تشخیص نیازهای ویژه کودک معلول، مساعدت مقرر در بند ۲ ماده حاضر باید در صورت امکان و با در نظر گرفتن امکانات مالی والدین یا دیگر مراقبان کودک، به طور رایگان ارائه شود و باید به گونه‌ای طراحی شود که متضمن دسترسی موثر کودک معلول به تحصیل، دوره‌های آموزشی، خدمات بهداشتی، خدمات توانبخشی، آماده‌سازی برای اشتغال و امکانات تفریحی باشد و به روشی که موجب دستیابی کودک به بالاترین حد ادغام در جامعه و رشد فردی (از جمله رشد فرهنگی و معنوی) گردد.



۴. کشورهای عضو، در سایه همکاری‌های بین‌المللی، مبادله اطلاعات مقتضی را در زمینه مراقبت‌های بهداشتی جهت پیشگیری و معالجات پزشکی، روانشناسی و توانبخشی کودکان معلول، ترویج خواهند کرد.



مبادله اطلاعات مذکور از جمله شامل انتشار و دسترسی به اطلاعات مربوط به روش‌های توانبخشی، آموزش و خدمات حرفه‌ای است و هدف آن قادر ساختن کشورهای عضو به بهبود توانایی‌ها و مهارت‌ها و گسترش تجربیات آن‌ها در این زمینه هاست. در این مورد توجه خاصی به نیازهای کشورهای در حال رشد مبذول خواهد شد.



 



 به زبان ساده یعنی چه؟



تمام کودکان و نوجوانان حق دارند که در محیطی امن و شاد زندگی کنند. هنگامی که یک کودک یا نوجوان دارای معلولیت است، افراد باید بدون در نظر گرفتن نوع معلولیت، اطمینان حاصل کنند که این مسئله منجر به سختی و محرومیت او نمی‌شود.



روش و روند مراقبت و نگهداری از کودکان و نوجوانان باید با در نظر گرفتن معلولیت‌های آن‌ها باشد و آموزش‌شان در مدارس باید به گونه‌ای باشد که نسبت به معلولیت آن‌ها آگاهی بیابند.



افراد نباید به دلیل معلولیت یک کودک یا نوجوان با او بدرفتاری کنند. آن‌ها نباید کودک و نوجوان را به واسطه معلولیتی که دارد از انجام کارهایی که مایل به انجام آن‌هاست، بازدارند و همچنین نباید حقوق‌شان را پایمال کنند.



 



 کودکان و نوجوانان دارای معلولیت باید:‌



- بتوانند در کارهای گروهی مشارکت کنند و معلولیت آن‌ها نباید مانعی در این مسیر باشد



- بتوانند در کنار دیگر دانش‌آموزان در مدارس تحصیل کنند



- در صورت نیاز، امکان برخورداری از مراقبت‌های ویژه را داشته باشند



- قادر به حق انتخاب در کارهای خود باشند و در مورد زندگی‌شان امکان تصمیم‌گیری داشته باشند



 



 افراد دارای معلولیت در ایران



بر اساس قانون حمایت از حقوق معلولان مصوب سال ۱۳۹۷، کمیسیون پزشکی-توانبخشی سازمان بهزیستی مرجع تشخیص و تعیین نوع و شدت معلولیت افراد در کشور است. بر اساس این قانون حمایت‌های ویژه‌ای از افراد دارای معلولیت در زمینه‌های گوناگون از جمله مسکن، آموزش و کار به منظور از میان بردن هرگونه تبعیض بالقوه و بالفعل با همکاری نهادها و وزارتخانه‌های گوناگون در نظر گرفته شده است.



 



 مواد مرتبط



در تمام مواد معاهده حقوق کودک برابری فرصت‌ها در برخورداری از حقوق، برای کودکان دارای معلولیت باید مورد توجه قرار گیرد. به این منظور مواد زیر با ماده ۲۳ هم‌راستا هستند:



- ماده ۲ (عدم تبعیض)



- ماده ۳ (منافع عالیه کودک)



- ماده ۶ (حیات، رشد و نمو)



- ماده ۱۲ (احترام به نظرات کودک)



 



✳️ عکس: کمیسیونر کودکان و نوجوانان اسکاتلند



کانال تلگرامی کانون مدافعان حقوق بشر @DhrcIran