ماده بیست و دوم: کودکان پناهنده



 



اعلامیه چه می‌گوید؟



۱. کشورهای عضو، اقدامات لازم را به عمل خواهند آورد تا تضمین شود کودکی که متقاضی پناهندگی است یا طبق قوانین و مقررات بین‌المللی یا داخلی «پناهنده» محسوب می‌شود، اعم از این که همراه والدین خود یا شخص دیگری باشد یا همراه نداشته باشد، از حمایت مناسب و مساعدت بشردوستانه در برخورداری از حقوق مندرج قابل اِعمال در این پیمان‌نامه و در سایر اسناد بین‌المللی مربوط به حقوق بشر یا بشردوستانه که کشورهای عضو به آن‌ها ملحق شده‌اند، بهره‌مند خواهد شد.



۲. به این منظور، کشورهای عضو در مواردی که مقتضی بدانند، در همه تلاش‌های سازمان ملل متحد و نیز سایر سازمان‌های بین‌المللی یا غیردولتی ذی‌ربط که با سازمان ملل همکاری می‌کنند جهت مساعدت و حمایت از این‌گونه کودکان و ردیابی والدین یا سایر اعضای خانواده کودک پناهنده به منظور کسب اطلاعات لازم برای پیوستن مجدد او به خانواده‌اش همکاری خواهند کرد. در مواردی که نتوان والدین یا دیگر اعضای خانواده را یافت باید برای چنین کودکی همان حمایتی را فراهم کرد که مطابق مفاد پیمان‌نامه حاضر برای کودکانی در نظر گرفته می‌شود که به طور دائم یا موقت از محیط خانوادگی محروم شده‌اند.



 



 به زبان ساده یعنی چه؟



ماده ۲۲ معاهده حقوق کودک در مورد پناهندگان است. در شرایطی که یک کودک یا نوجوان به دلیل مواردی مثل: جنگ، ‌اذیت و آزار (به‌ویژه به دلایل نژادی،‌ سیاسی و مذهبی)، یا بلایای طبیعی مجبور به ترک کشور خود شود،‌ پناهنده تلقی می‌شود. کودکان و نوجوانانی که پناهنده هستند خواه اینکه تنها باشند، یا همراه خانواده یا دیگر افراد، حق برخورداری از حمایت‌های ویژه‌ای را دارند.



 



 کودکان و نوجوانان پناهنده به دلیل اینکه از کشور دیگری وارد شده‌اند، از هیچ یک از حقوق بیان شده در معاهده حقوق کودک محروم نمی‌شوند. موارد ویژه‌ای که حق برخورداری از آن‌ها را دارند شامل:



- مراقبت پزشکی



- آموزش



- سرپناه مناسب



 



 حقوق پناهندگان در ایران



کنوانسیون مربوط به حقوق پناهندگان و پروتکل الحاقی آن در سال ۱۳۵۴ توسط مجلس شورای ملی ایران به تصویب رسیده و به صورت قانون در آمد. پیش از آن نیز به منظور بررسی وضعیت پناهندگان حاضر در ایران «‌آیین‌نامه پناهندگان» در سال ۱۳۴۲ به تصویب هیئت وزیران رسیده بود. در همین راستا، دولت ایران با همکاری آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد، مسئول رسیدگی به وضعیت کودکان و نوجوانانی هستند که به تنهایی یا همراه خانواده خود به ایران پناهنده شده‌اند.



 



 مواد مرتبط



ماده ۲۲ با بسیاری از مواد معاهده حقوق کودک ارتباط تنگاتنگی دارد. از جمله:



- ماده ۲ (عدم تبعیض)



- ماده ۳ (منافع عالیه کودک)



- ماده ۶ (حیات، رشد و نمو)



- ماده ۷ (هویت، ملیت و مراقبت)



- ماده ۸ (حفظ هویت)



- ماده ۹ (جداسازی از والدین)



- ماده ۱۰ (پیوند دوباره به خانواده)



- ماده ۱۲ (احترام به نظرات کودک)



- ماده ۱۶ (حق حریم شخصی)



- ماده ۲۰ (کودکان محروم از محیط خانواده)



- ماده ۲۱ (سرپرستی)



- ماده ۳۰ (کودکان اقلیت‌ها و گروه‌های قومی)



- ماده ۳۷ (بازداشت و مجازات)



- ماده ۳۸ (جنگ و درگیری‌های مسلحانه)



- ماده ۳۹ (توانبخشی کودکان قربانی)



 



کانال تلگرامی کانون مدافعان حقوق بشر @DhrcIran