ماده نهم: جدایی از والدین



اعلامیه چه می‌گوید؟



۱. دولت‌های عضو تضمین خواهند کرد که کودک بر خلاف میل والدین خود از آن‌ها جدا نشود؛ مگر در مواردی که مقاماتِ واجد صلاحیت مطابق قوانین و مقرراتِ قابل اعمال و پس از بررسی‌های قضایی حکم دهند که این جدایی برای تأمین منافع عالیه کودک ضروری است. چنین حکمی ممکن است در مواردی خاص (از قبیل سواستفاده از کودک، یا بی‌توجهی به او توسط والدین، یا زمانی که والدین جدا از یکدیگر زندگی می‌کنند و باید درمورد محل اقامت کودک تصمیم‌گیری شود) ضروری باشد.



۲. در هر یک از دادرسی‌های مرتبط با بند ۱ این ماده، باید به همه طرف‌های ذی‌نفع فرصت داده شود در دادرسی‌ها شرکت کنند و نظرات خود را ابراز نمایند.



۳. دولت‌های عضو حق کودک جدا شده از یک یا هر دو والد خود را برای حفظ روابط شخصی و تماس مستقیم و منظم با هر دو والد، محترم خواهند شمرد. مگر آنکه این امر مغایر با منافع عالیه کودک باشد.



۴. هرگاه این جدایی ناشی از اقدامات یک کشور عضو از قبیل: بازداشت، حبس، تبعید، اخراج یا مرگ یک یا هر دو والد یا کودک (از جمله مرگی که به هر دلیل در حین توقیف شخص توسط دولت روی می‌دهد) باشد، کشور عضو بنا به درخواست، اطلاعات ضروری مربوط به محل اقامت عضو (یا اعضای) غایب خانواده را در اختیار والدین، کودک یا در موارد مقتضی در اختیار یکی دیگر از اعضای خانواده قرار خواهد داد. مگر آنکه ارائه این اطلاعات مخل رفاه کودک باشد. علاوه بر این، کشورهای عضو تضمین خواهند کرد که تسلیم این درخواست فی‌نفسه تبعات نامطلوبی برای فرد (یا افراد) ذی‌نفع در پی نداشته باشد.



 



 به زبان ساده یعنی چه؟



ماده ۹ معاهده حقوق کودک بیان می‌کند که یک کودک یا نوجوان نباید از والدین خود جدا شود، مگر در یکی از حالت‌های زیر:



- زندگی با والدین برای او مضر باشد



- زندگی با والدین برای او غیرممکن باشد



 



 یک کودک یا نوجوان ممکن است در راستای ماده ۹،‌ از والدین خود جدا نگه داشته شود، اگر:



- والدین امکان مراقبت از او را نداشته باشند



- والدین به گونه‌ای رفتار کنند که در راستای منافع عالیه کودک یا نوجوان نباشد



- والدین قادر نباشند از او در فضایی امن و شاد مراقبت کند



 



 شناخت هر دو والد (پدر و مادر)



کودکان و نوجوانان حق دارند که ارتباط خود با هر دو والد، یعنی هم پدر و هم مادرشان را حفظ کنند. اگر بنا به دلایلی دولت منجر به جدایی آن‌ها شده است،‌ مانند زندانی‌شدن یا اخراج‌شدن از کشور (در مورد پناهجویان)، باید این امکان فراهم شود که به آن‌ها گفته شود پدر/ مادر آن‌ها کجا هستند.



 



 کودکان و نوجوانانی که بنا به هر دلیلی (از قبیل: جنگ، بلایای طبیعی، و حتی فرار از خانه) ارتباط‌شان با والدین قطع شده است باید در صورت تمایل، امکان بازیابی [گردهم‌آیی مجدد] خانواده خود را داشته باشند.



 



 مواد مرتبط



ماده ۹ با بسیاری از مواد معاهده حقوق کودک ارتباط تنگاتنگی دارد. از جمله:



ماده ۲ (عدم تبعیض)



ماده ۳ (منافع عالیه کودک)



ماده ۶ (حیات و رشد و نمو)



ماده ۷ (هویت، ملیت و مراقبت)



ماده ۸ (حفظ هویت)



- ماده ۱۰ (پیوند دوباره به خانواده)



- ماده ۱۱ (آدم‌ربایی)



- ماده ۱۲ (احترام به نظرات کودک)



- ماده ۱۶ (حق حریم شخصی)



- ماده ۱۸ (مسئولیت‌های والدین، کمک دولت)



- ماده ۲۰ (کودکان محروم از محیط خانواده)



- ماده ۲۱ (سرپرستی)



- ماده ۲۲ (کودکان پناهنده)



- ماده ۲۴ (سلامت و خدمات بهداشتی)



- ماده ۲۵ (بررسی روند مراقبتی)



- ماده ۳۵ (آدم‌ربایی، فروش و قاچاق)



- ماده ۳۷ (بازداشت و مجازات)



- ماده ۴۰ (عدالت برای نوجوانان)



 



✳️ عکس: کمیسیونر کودکان و نوجوانان اسکاتلند



 



کانال تلگرامی کانون مدافعان حقوق بشر @DhrcIran