به چه معنی است؟



به منظور فراهم آوردن رفاه اجتماعی ، دولت ها موظف به حمایت از همه ی افراد به ویژه افراد آسیب پذیر جامعه (از جمله افراد کم درآمد، زنان سرپرست خانواده، افراد دارای معلولیت و ...) در شرایطی مانند بیکاری، زایمان، تصادف، بیماری، معلولیت، کهنسالی و دیگر مواردی از این قبیل هستند. دولتها باید به صورت تدریجی حق برخورداری از تامین اجتماعی را از طریق ابزارهای حمایتی از جمله پرداخت پول نقد یا به صورت مواردی که افراد و خانواده ها را در زمینه ی نیازهای اساسی بهداشتی، سرپناه و مسکن، آب و سیستم تصفیه فاضلاب، غذا و امکان آموزش در سطوح ابتدایی، توانمند سازد، فراهم آورد.



 



چرا به تامین اجتماعی نیاز است؟



به دلیل توزیع عادلانه ی امکانات برای همه ی افراد جامعه، این مساله نقش اساسی در انسجام و هم بستگی اجتماعی و ریشه کنی فقر دارد. در همین راستا، تامین اجتماعی باید بر اساس اصل عدم تبعیض انجام شود و هیچ فردی در جامعه نباید به واسطه ی مذهب، عقیده، نژاد، زبان و مواردی از این قبیل از آن محروم شود.



 



اعلامیه ی جهانی حقوق بشر و قانون اساسی ایران



تامین اجتماعی به عنوان یکی از پیش نیازهای اساسی تامین حداقل های استاندارد زندگی، تضمین کننده شان و کرامت انسانها است که در مواد 22 و 25 اعلامیه جهانی حقوق بشر این حق تبیین شده است. با توجه به اهمیت و اثراتی که تامین اجتماعی می تواند بر فرد و جامعه داشته باشد، اصل 29 قانون اساسی جمهوری اسلامی نیز به این موضوع اختصاص دارد و بیان می کند " برخورداری از تامین اجتماعی از نظر بازنشستگی، پیری، از کار افتادگی، بی سرپرستی، در راه ماندگی، حوادث و سوانح، نیاز به خدمات بهداشتی درمانی و مراقبت های پزشکی به صورت بیمه و غیره، حقی است همگانی."



 



ویژگی های تامین اجتماعی!



برای اینکه حق تامین اجتماعی به درستی از سوی دولتها تامین شود، استانداردهای مشخصی از سوی سازمان ملل متحد به ویژه کمیته ی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مشخص شده است، که شامل موارد زیر است:



 



دسترسی: کشورها باید اطمینان حاصل کنند که سیستم تامین اجتماعی برای ارائه ی خدمات و امکانات به منظور تاثیرگذاری بر معیشت افراد، در دسترس همگان قرار گرفته باشد. این سیستم باید توسط دولت اداره و یا تنظیم شود و به صورتی پایدار باید امکان فراهم آوردن خدمات برای چندین نسل را داشته باشد.



پوشش کافی: نظام تامین اجتماعی دولتی باید خدمات مورد نیاز را در نُه حوزه فراهم آورد: خدمات بهداشتی، بیماری، کهولت سن، بیکاری، حوادث شغلی، حمایت از خانواده و کودک، زایمان، معلولیت و بازماندگان.



بَسَندگی (کافی بودن): خدمات تامین اجتماعی باید از نظر مقدار و طول مدت به اندازه ای باشد که اطمینان حاصل شود حقوق خدمات گیرندگان از جمله حمایت از خانواده، حداقل های استاندارد برای زندگی و دسترسی کافی به مراقبت های بهداشتی تضمین می شود.



دسترسی: همه ی افراد جامه به ویژه اقشار محروم و طَرد شده جامعه باید بدون هیچ گونه تبعیض و ممنوعیت تحت پوشش خدمات تامین اجتماعی دولتی قرار داشته باشند.