logo_kanoon


کانون مدافعان حقوق بشر:
گزارش نقض حقوق بشر در ايران - بهار سال 1386
چهار شنبه ۱۵ آبان ۱۳۸۷ - ۰۵ نوامبر ۲۰۰۸

مقدمه‎‎‏

تاريخ بشر، تصوير زنده و گوياي تلاش انسان هاي بي شماري است که براي حفظ کرامت والاي بشر و حيثيت ‏ذاتي آن کوشيدند چرا که "شناسايي حيثيت و کرامت ذاتي تمام اعضاي خانواده بشري و حقوق برابر و سلب ناپذير ‏آنان اساس عدالت، آزادي و صلح در جهان است.‏ ‏" و به تجربه مي توان يافت که نقض حقوق بشر در عرصه ‏داخلي مي تواند موجب به خطر افتادن صلح در عرصه بين المللي باشد و لذا بر اين باوريم که بايد با هر عقيده، ‏ايده، فرهنگ، باور، نژاد و.... براي تثبيت حقوق بشر تلاش کرد و ياري رساند.‏

بر اين اساس، کانون مدافعان حقوق بشر در راستاي وظيفه ملي و بين المللي خود اقدام به انتشار يکي ديگر از ‏گزارشات نقض حقوق بشر مربوط به بهار سال 1386 مي نمايد و تلاش دارد در حد توان و امکان خود از بيان و ‏اعلام هيچ نقض حقوق بشري در هيچ حوزه اجتماعي – سياسي – اقتصادي – مدني فروگزاري ننمايد. ‏

متأسفانه بايد گفت که دامنه نقض حقوق بشر در ايران نه تنها به عرصه سياست بسنده نکرده، بلکه در ساير حوزه ‏هاي زندگي افراد جامعه نيز موجبات نگراني مدافعان حقوق بشر را فراهم نموده که مجموعه پيش روي، حاصل ‏کنکاش ما در اين حوزه هاست.‏

‎‎الف- بر خورد با اعتراضات صنفي معلمان در سراسر کشور‎‎

خواسته معلمان سراسر کشور مبني بر"رفع تبعيض در بين کارکنان دولت و اجراي نظام هماهنگ حقوق کارکنان ‏دولت به صورت کامل و جامع" و در پي آن، برگزاري تجمع هاي مسالمت آميز و آرام و قانوني در مقابل مجلس ‏شوراي اسلامي و برخي مراکز دولتي در شهرستان ها در بهار سال 86 نيز منجر به بازداشت و برخورد ‏خشونت بار برخي از عوامل پليس و نيروهاي امنيتي با اين تجمعات شد. تعدادي از فعالان تشکلات صنفي ‏فرهنگيان در سراسر کشور نيز در محل کار، يعني در مدارس، بازداشت و روانه زندان شدند. ‏

‏- بازداشت تعداد کثيري از تجمع کنندگان 18 ارديبهشت در ميدان بهارستان، از جمله اکبر رئيس زاده، منصور ‏ميرزايي، مجتبي ابطحي، مصطفي قهرمان گل، منصور عبدالحميدي، همت شعباني، يوسف غلامرضايي، اکبر ‏اکبري، احمد قنبري، سعيد تديني، غلامرضا شيرواني، اسماعيل رسول خاني، رضا عبدي، عباس موسوي.‏
‏- بازداشت 5 تن از معلمان زن، ازجمله ثريا دارابي، طيبه ميرزايي، خانم صفري.‏
‏- بازداشت تعدادي از معلمان مشهد از جمله آقاي نجف آبادي و رجبي.‏
‏- انفصال موقت تعدادي از فرهنگيان از مشاغل و تبعيد برخي به نقاط خارج از محل خدمت.‏
‏- بازداشت 3 نفر از مسؤولان کانون صنفي فرهنگيان کرمانشاه، آقايان صادقي، توکلي و حشمتي.‏
‏- بازداشت تجمع کنندگان در مقابل وزارتخانه آموزش و پرورش در تهران از جمله علي اکبر باغاني، محمد ‏بهشتي لنگرودي، عليرضا هاشمي، محمد داوري، علي پورسليمان، قشقاوي، بداغي، نورالله اکبري، اکبر پروشي، ‏محمد رضا خاکبازان، محمد باقري، احمد براتي، اکرم حسني، زهرا شاد، فرشته صباغي، نرگس پيله فروش، ‏محمد بيگي، نوروز، طاهري، قجاوند، سجاد خاکساري.‏
‏- محکوميت لطيف روز يخواه ( دبير شهر تبريز ) به يک سال تبعيد.‏

‎‎ب- وضعيت کارگران و سنديکاهاي کارگري‎‎

‏1- ضرب و شتم و احضار به دادگاه به دليل فعاليت صنفي و کارگري و محکوميت برخي از کارگران:‏
‏- احضار به دادگاه و تعيين تاريخ محاکمه 7 کارگر اخراجي شرکت واحد اتوبوسراني تهران و حومه، از جمله ‏منصور حيات غيبي، عطا باباخاني، سيد داوود رضوي، ابراهيم مددي و يعقوب سليماني.‏
‏- محاکمه و محکوميت منصور اسانلو به 5 سال زندان و محاکمه آقاي غلام رضا غلام حسيني از کارگران ‏شرکت واحد و فعالان سنديکايي در شعبه 6 دادگاه انقلاب.‏
‏- احضار فعالان کارگري و بازجويي و تهديد آنان. ‏
‏- بازداشت کارگران در روز جهاني کارگر در منطقه کردستان از جمله 13 کارگر در شهر سنندج به شرح ذيل: ‏صديق کريمي، صديق امجدي، صديق سبحاني، اقبال لطيفي، يدالله مرادي، نجم الدين رجبي، فاروق گويلي، انور ‏مفاخري، حبيب الله گلکاني، محي الدين رجبي، شيت اماني، طيب تکاني، خالد تکاني.‏
‏- محکوميت دو کارگر(متهمان پرونده روز جهاني کارگر در شهر سقز در سال 1383): جلال حسيني به 2 سال ‏حبس و محمود صالحي به 4 سال حبس تعليقي و 1 سال حبس تعزيري که با وجود بيماري شديد کليوي و تأييد ‏پزشک معالج وي مبني بر لزوم معالجه در خارج از زندان، نامبرده همچنان در زندان بسر مي برد. ‏
‏- ضرب و شتم يک کارگر جانباز 50 درصد با باتوم الکتريکي در روز جهاني کارگر در تهران.‏
‏- ضرب و شتم کارگران در روز جهاني کارگر در سنندج. ‏
‏- ضرب و شتم خبرنگار و عکاس ايلنا توسط نيروي انتظامي در پوشش خبري مراسم روز جهاني کارگر.‏
‏- ضرب و شتم يک نماينده کارگري توسط مدير عامل سازمان تاکسيراني کرج.‏
‏- اعمال محدوديت رفت و آمد براي يک نماينده کارگري ( رئيس شوراي اسلامي کار راه آهن تهران) به دليل ‏پيگيري مطالبات قانوني و فعاليت هاي صنفي کارگران.‏
‏- احضار مکرر فعالان سنديکاهاي کارگري، از جمله سنديکاي شرکت واحد، به حراست هاي مناطق مختلف ‏شرکت واحد که بعضا علاوه بر تهديد و ارعاب منجر به ضرب و شتم کارگري به نام عبدالله حسيني شده است. ‏
‏- حمله افراد لباس شخصي در ايستگاه مترو ميدان 7 تير به آقاي منصور اسانلو و ديگر کارگران همراه او و ‏ضرب و شتم ايشان و يکي ديگر از فعالان سنديکايي به نام يعقوب سليمي.‏
‏- استنکاف مديريت شرکت واحد از اجراي آراء قطعي هيأت هاي حل اختلاف کارگري مبني بر بازگشت به کار ‏حداقل 4 نفر از کارگران شرکت واحد. ‏
‏- تلاش جهت وادارکردن برخي از کارگران شرکت واحد به تنظيم و امضاي تعهد نامه هايي مبني بر عدم ادامه ‏فعاليت هاي سنديکايي. ‏
‏- ضرب و شتم آقاي محمد ابراهيم نوروزي گوهري از فعالان سنديکاي شرکت واحد توسط يکي از مأمورين ‏نيروي انتظامي در 23/2/86 و برخورد خشونت آميز برخي از عوامل نيروهاي انتظامي اجرائيات شهرداري با ‏کارگران شرکت واحد.‏

‏2- اخراج کارگران و محروميت از شغل:‏
اخراج کارگران و محروميت از شغل جمع قابل توجهي از هموطنان، نقض صريح ماده 23 اعلاميه جهاني حقوق ‏بشر واصل 28 قانون اساسي کشور ايران به شمار مي آيد که متأسفانه در بهار سال 1386 شاهد رشد روزافزون ‏آن بوديم. بر اساس گزارشات جمع آوري شده مربوط به تنها 40 کارگاه و کارخانه، تعداد 2950 کارگر از کار ‏اخراج و از داشتن شغل محروم شدند.‏

‏3- تأخير در پرداخت دستمزد:‏
تأخير در پرداخت دستمزد کارگران نقض ماده 37 قانون کار است. متأسفانه در يک بررسي نشان داده شده که از ‏تاريخ 14/1/86 لغايت 15/3/86 جمعا 30504 کارگر حدود 5 ماه حقوق طلبکار هستند که تبعات اسفبار آن ‏گريبان کارگران و خانواده هاي بي پناهشان را گرفته است. انتشار اخبار مبني بر خودکشي کارگران نگراني ‏محافل حقوق بشري را مضاعف نموده. به عنوان مثال، خبر مربوط به خودکشي حسن حسني، کارگر با سابقه (18 ‏سال) کارخانه کنف کار، پس از عدم دريافت حقوق به مدت 11 ماه.‏
‏ ‏
‏4- عدم رعايت حداقل دستمزد و محروميت از حداقل حقوق مندرج در قانون کار: ‏
گزارش هاي رسمي حاکي از اين واقعيت است که به دليل شرايط نامناسب حاکم بر وضعيت اقتصاد کشور و ‏افزايش نرخ بيکاري، بسياري از کارگران در شرايط غير انساني حاضر به انجام کار مي باشند. در فاصله زماني ‏‏15/1/86 تا 15/2/86، از ميان 265 کارگاه و کارخانه مختلف، 11261 کارگر با حقوق کمتر از حداقل دستمزد ‏قانوني و نداشتن حق استفاده از تعطيلات هفتگي و رسمي و مرخصي و... حاضر به انجام کار شده اند (آمار ‏واقعي به مراتب ده ها بار بيشتر از اين آمار است، زيرا درصد بسيار بالايي از کارگاه هاي کوچک و بزرگ در ‏تهران و شهرستان ها هرگز مورد بازبيني و گزارش دهي قرار نمي گيرند).‏

‎‎ج- وضعيت زنان‎‎

متأسفانه وضعيت زنان (فعالان زنان، دختران دانشجو، دختران جوان) طي ماه هاي اخير بسيار نگران کننده به ‏نظر مي رسد. قوانين ناعادلانه و تبعيض آميز موجب اعتراضات مدني و صنفي زنان جامعه شده که پس از ‏دستگيري 33 نفر از آنان در مقابل دادگاه انقلاب و پس از آزادي ايشان با قرار وثيقه، وارد مرحله احضار و ‏محاکمه شده و همچنان نيز ادامه دارد. برخوردهاي برخي از مأموران نيروي انتظامي با زنان در محافل و معابر ‏عمومي تحت عنوان مبارزه با بد حجابي که در پاره اي از موارد با خشونت نيز همراه بوده، با اعتراضات وکلا و ‏مدافعان حقوق بشر همراه بوده، چرا که آنها معتقدند بنا به اصل "قانوني بودن جرم و مجازات" چنين اعمالي فاقد ‏وجاهت قضايي و قانوني است. همچنين احضار و صدور حکم براي دختران دانشجو در کميته هاي انضباطي تحت ‏عنوان برخورد با بد حجابي ونوع پوشش در دانشگاه موجب اعتراضات دانشجويي و برگزاري چندين تحصن در ‏دانشگاه هاي سراسر کشور شده است. موارد مذکور به شرح ذيل اعلام مي گردد: ‏

‏- احضار و بازپرسي و رسيدگي به پرونده فعالان زنان و شرکت کنندگان در تجمعات زنان، از جمله مريم ضياء، ‏پرستو دوکوهکي، سارا لقايي، ساقي لقايي، ژيلا بني يعقوب، رضوان مقدم، مرضيه مرتاضي لنگرودي، نسرين ‏افضلي، الناز انصاري، زارا امجديان، سوسن طهماسبي، مريم ميرزا، جلوه جواهري، فاطمه گوارايي، سارا ‏لقماني، شهلا انتصاري، فريده انتصاري، ناهيد انتصاري، رضوان مقدم، آزاده قرباني.‏
‏- بازداشت زينب پيغمبرزاده در 17 ارديبهشت و چند تن از فعالان حقوق زنان در پاک لاله که مشغول جمع آوري ‏امضاء براي کمپين "يک ميليون امضاء" بودند، از جمله ناهيد کشاورز، محبوبه حسين زاده.‏
‏- محکوميت بهاره هدايت به 2 سال حبس تعليقي، رويا طلوعي به 6 سال حبس تعزيري، سوسن طهماسبي به يک ‏سال و نيم حبس تعليقي و 6 ماه حبس تعزيري، نوشين احمدي. ‏
‏- پروين اردلان به 2 سال زندان که يک سال و نيم آن به مدت 5 سال تعليق و شش ماه آن تعزيري است، ‏محکوميت دلارام علي به 2 سال حبس و محاکمه گيتا احمدي.‏
‏- ارجاع پرونده شادي صدر و محبوبه عباسقلي زاده به دادياري دادسراي انقلاب.‏
‏- تفهيم اتهام مارال فرخي در دادگاه انقلاب.‏
‏- تعرض به يک دانشجوي دختر در دانشگاه کرمانشاه توسط مأمور حراست دانشگاه.‏
‏- حمله به سالن مطالعه دختران امير کبير.‏
‏- بازرسي منزل منصوره شجاعي ساعت 1 بامداد به دستور وزارت اطلاعات به استناد حکم کلي مقامات قضايي ‏مبني بر برخورد با فعالان جنبش زنان. ‏
‏- انتظار طاقت فرساي کبري نجار براي سنگسار و تلاش فرزندانش در نجات وي.‏

و اين در حالي است که آمار آسيب هاي اجتماعي زنان در حال گسترش و سياست هاي اتخاذ شده توسط مسؤولان ‏در اين زمينه ناکارآمد و ناقض حقوق انساني زنان است. طرح مبارزه با بدحجابي که در بسياري موارد، ‏گزارشات حاصله حکايت از نقض قوانين و حقوق انساني افراد مورد تعرض قرار گرفته دارد، با موضع گيري ‏برخي از مسؤولان شدت بيشتري گرفته است. در اين ميان دادستان تهران مي گويد که زنان دستگير شده در طرح ‏امنيت اجتماعي تبعيد مي شوند و از سوي ديگر اعلام مي شود که در روزهاي نخست طرح مبارزه با بدحجابي ‏‏488 زن و مرد با پوشش نامناسب دستگير شدند و مسؤولان اعلام مي دارند که طرح انطباق جنسيتي در ‏بيمارستان ها اجرا خواهد شد و پارک هاي عمومي مخصوص زنان نيز احداث خواهد شد و به دستور مسؤولان ‏حراست فرودگاه، از سوار شدن زنان بدحجاب به هواپيما ممانعت بعمل مي آيد. ‏

و اما آسيب هاي زنان سير صعودي خود را طي مي کند. به عنوان مثال، در شش ماه گذشته 500 فقره تجاوز به ‏زنان و افزايش بي سابقه تعداد زنان مصرف کننده مواد مخدر گزارش شده است و اين در حالي است که بودجه ‏اختصاص يافته براي زنان سرپرست خانواده که در فقر مطلق زندگي مي کنند، بسيار اندک و ناکافي است.‏

‎‎ح- وضعيت دانشگاه و دانشجويان‎‎

در بهار سال 1386 شاهد بازداشت و زنداني شدن تعدادي از دانشجويان و تعليق و محروميت از تحصيل تعداد ‏قابل توجهي از آنها بوديم. اما آنچه موجبات نگراني محافل حقوق بشري را فراهم نموده، شدت گرفتن موج ‏برخورد با دانشجويان است. در اتفاقات اخير دانشگاه پلي تکنيک (امير کبير) و در بازداشت دانشجويان اين ‏دانشگاه، شاهد بازداشت فعالان دانشجويي بر خلاف مقررات و قوانين داخلي و اعلاميه جهاني حقوق بشر بوديم که ‏در اين گزارش به نقض حقوق انساني دانشجويان توسط برخي از نهادهاي امنيتي و کميته هاي انضباطي اشاره مي ‏کنيم:‏

‏1- احضار و صدور حکم توسط کميته هاي انضباطي:‏
محروميت از تحصيل و امکانات رفاهي 5 دانشجوي دانشگاه علامه طباطبائي (مجيد دري، مهديه گلرو، عليرضا ‏ارشادي فر، سعيد فيض الله زاده، ميثم قهوه چيان)، 17 دانشجوي دانشگاه امير کبير (بيژن پور يوسفي، اسماعيل ‏سلمان پور، سجاد ويس مرادي، علي صابري، صديقه بيگدلي، عباس حکيم زاده، بابک زمانيان، بهزاد حيدري، ‏امير خرميان، ابراهيم رحمان پور، نيما گرشاسبي، محمد يوسف رشيدي، پدرام رفعتي، مازيار کريمي، احسان ‏معزي، آرمان صداقتي)، 93 دانشجوي دانشگاه آزاد واحد کرج به دليل داشتن لاک ناخن و نامتعارف بودن موي ‏سر، 2 دانشجوي دانشگاه علامه (عليرضا ارشادي فر، عليرضا اردلان)، رحيم حسيني از دانشگاه يزد، 2 ‏دانشجوي دانشگاه ياسوج (نيما رضايي، مجتبي تقوي نژاد)، مهدي خدايي از دانشگاه آزاد واحد شهرري، 5 ‏دانشجوي دانشگاه چمران، مصطفي صداقت جو دانشجوي دانشگاه سبزوار، ايزد جابري و محسن پريزاد از ‏دانشگاه تفرش، مرتضي اصلاحچي از دانشگاه علامه، ضياء الدين نبوي، بيژن صباغ و سعيد يعقوبي نژاد از ‏دانشگاه صنعتي بابل، 6 نفر از دانشجويان دانشگاه مازندران (آرش پاکزاد، حديث ظاهر، نينا باطبي، ميلاد معيني، ‏حامد محمدي، صادق حکيم زاده)، سيد حسين رحيمي از دانشگاه يزد، امير يعقوب علي و عسل اخوان از دانشکده ‏ارتباطات، امير رئيسيان و رشيد اسماعيلي، ايرج طباطبايي و محمد آوخ از دانشگاه علامه.‏

‏2- احضار به دادگاه و بازداشت و صدور حکم:‏
‏- ناصر پويافر، حسين ترکاشوند و نريمان مصطفوي از دانشگاه امير کبير، علي صابري، عباس حکيم زاده، ‏احسان منصوري، پويا محموديان، مجيد شيخ پور، مجيد توکلي، مقداد خليل پور، احمد قصابان، بابک زمانيان از ‏دانشگاه پلي تکنيک، سعيد ايزدبخش از دانشگاه علامه طباطبائي، 15 دانشجوي دانشگاه مازندران، 3 پژوهشگر و ‏استاد دانشگاه ايراني مقيم آمريکا (هاله اسفندياري، علي شاکري، کيان تاجبخش).‏
‏- احضار هاشمي، دبير تشکيلات دفتر تحکيم، و علي نيکونسبتي.‏
‏- رسيدگي به اتهامات حامد ايرانشاهي عضو سابق شوراي مرکزي تحکيم وحدت.‏
‏- ارجاع پرونده کيوان انصاري، سعيد درخشندي و ابوالفضل جهاندار (که در زندان به سر مي برند) به شعبه 32 ‏دادگاه تجديد نظر.‏
‏- وضعيت نامناسب جسمي مهندس درخشندي در زندان.‏

‏3- نهادهاي دانشجويي تعليق شده:‏
‏- حکم تعليق شش ماهه فعاليت هاي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي شهر کرد.‏
‏- عليرغم برگزاري انتخابات انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه امير کبير، هيأت نظارت بر تشکل هاي اين ‏دانشگاه حاضر به پذيرش نتيجه انتخابات نشد. ‏

‏4- نشريات دانشجويي تعطيل شده:‏
‏- توقيف نشريه دانشجويي "بن بست" و "درنگ" در تهران.‏

‏5- محروميت از تحصيل و تدريس:‏
‏- محروميت ياسر گلي، دانشجوي دانشگاه آزاد دانشگاه سنندج، از تحصيل در دوره کارشناسي ارشد.‏
‏- اخراج دکتر نورالدين زرين کلک، پدر انيميشن ايران و استاد دانشکده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران، از اين ‏دانشگاه.‏
‏- محروميت جواد کاووسيان، استاد دانشگاه تربيت معلم و دانشجوي دوره دکتراي اين دانشگاه، از ادامه تحصيل و ‏تدريس در دانشگاه. ‏

بنا به اخبار منتشره، عليرغم پذيرش 178 بهايي در دانشگاه هاي کشور در پاييز سال گذشته، از آغاز سال ‏تحصيلي تاکنون دست کم 94 دانشجوي بهايي پس از آن که دانشگاه ها به بهائي بودن آنها پي برده اند، از تحصيل ‏محروم شده اند. ‏

‏6- ضرب و شتم دانشجويان : ‏
‏- آرمان صداقتي و اسماعيل سلمانپور، از اعضاي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه امير کبير، روز 29 ‏ارديبهشت هنگامي که قصد ورود به دانشگاه را داشتند، خارج از دانشگاه مورد ضرب وشتم مأموران انتظامات ‏قرار گرفتند.‏
‏- افراد ناشناس با ورود به دانشگاه لرستان، فعالان دانشجويي دانشگاه را مورد ضرب و شتم قرار داده و با چاقو ‏مضروب ساختند. سيامک نادعکي و جواد دردکشان از فعالان دانشجويي اين دانشگاه اند که با چاقو مضروب شده ‏اند. ‏

‎‎خ- کودکان‎‎

اعدام کودکان زير 18 سال در ايران يکي از موارد نقض حقوق بشر به شمار مي آيد که بنا به گزارش گزارشگر ‏سازمان ملل متحد در امور اعدام هاي غير قضايي، صحرايي و خودسرانه، طي 2 سال گذشته 15 نوجوان در ‏ايران که همگي در زمان ارتکاب جرم کمتر از 18 سال داشته اند، محکوم به اعدام شده اند. طبق اين گزارش، 4 ‏نفر از اين نوجوانان اعدام، 2 نفر تبرئه، حکم 5 نفر در دست بررسي و وضعيت 3 نفر نامشخص است. همچنين ‏طبق اخبار منتشره، نوجوان 15 ساله اي در شيراز اعدام شد. همين طور گزارش ها و اخبار منتشره حاکي از ‏تشديد سخت گيري و بدرفتاري مسؤولان مدارس با دانش آموزان بهايي است. گزارشات نشان مي دهد که 76 ‏مورد بدرفتاري در مورد دانش آموزان انجام شده که 68 مورد آن عليه دختران دانش آموز بهايي بوده است. ‏

‎‎چ- فعالان سياسي – عقيدتي‎‎

در بهار سال 1386 نيز برخورد با فعالان سياسي، فرهنگي و حقوق بشري ادامه داشت و متأسفانه عرصه آزادي ‏بيان، عقيده، اجتماعات و..... مورد تهديد قرار گرفت که به شرح ذيل اعلام مي گردد: ‏

‏- احضار پرويز ورجاوند به شعبه 12 بازپرسي در 7 خرداد که متأسفانه 6 روز بعد، وي در بيمارستان در ‏گذشت.‏
‏- احضار خليل بهراميان، محمد ملکي، ابراهيم يزدي و مصطفي دانشجو به دادگاه.‏
‏- رسيدگي به اتهامات محمد مباشري، عباس لساني (که در زندان به سر مي برد)، فاطمه حقيقت جو، مصطفي تاج ‏زاده و بهمن امويي.‏
‏- تأييد حکم يک سال و نيم حبس تعزيري براي قاسم شعله سعدي.‏
‏- بازداشت هاله اسفندياري، علي شاکري و کيوان تاجبخش.‏
‏- ممنوعيت از خروج کشور پرناز عظيما (گزارشگر راديو فردا).‏
‏- محکوميت علي فرحبخش به 3 سال زندان و پرداخت 69 هزار دلار به اتهام جاسوسي، محکوميت کارمند مرکز ‏پژوهش هاي مجلس به 3 سال حبس، محمد آرام نصرت پور به 2 سال زندان، فايق ذوالفقاري به 6 ماه حبس (که ‏هم اکنون در زندان به سر مي برد) و اسد باوي به 10 سال حبس به اتهام بمب گذاري در اهواز (که روانه زندان ‏شد).‏
‏- ادامه بازداشت و صدور کيفر خواست آيت الله بروجردي و درخواست اعدام از سوي مدعي العموم در مرجع ‏غير قانوني بدون رعايت تشريفات دادرسي عادلانه.‏
‏- اعدام سعيد قنبر زهي در زندان زاهدان.‏
‏- افزايش حکم زندان هاشم شاهي نيا به شش سال و نيم.‏
‏- و اين در حالي است که کاظم دارابي، متهم رديف اول پرونده ميکونوس که به 25 سال زندان محکوم شده بود، ‏قرار است آخر سال جاري آزاد و از آلمان به ايران سفر کند.‏

‎‎د- مطبوعات و نشريات‎ ‎

يکي از موارد نقض حقوق بشر در ايران مربوط به حوزه اطلاع رساني وانتشار افکار، آراء، نظرات و اخبار ‏است که همواره با محدوديت هاي جدي مواجه بوده است.‏

آزادي بيان از جمله مواد ارزشمند اعلاميه جهاني حقوق بشر است که با مخاطراتي جدي روبروست. آنچه مي ‏خوانيد بخشي از اين محدوديت هاست: ‏

‏1- صدور احکام يا برگزاري دادگاه براي مديران مسؤول نشريات:‏
جلسه رسيدگي به اتهامات احمد خادم الله، مدير مسؤول نشريه "پيام ايران خودرو"، خليل خشخاشي مقدم مدير ‏مسؤول روزنامه "اسرار"، مصطفي خانزادي مدير مسؤول روزنامه توقيف شده "وقايع اتفاقيه"، قلي شيخي مدير ‏مسؤول روزنامه "توسعه"، امير سعيد نقي زاده مدير مسؤول روزنامه ورزشي "البرز"، عباس معصوم زاده مدير ‏مسؤول هفته نامه "سپيدار"، مصطفي کواکبيان مدير مسؤول روزنامه "مردم سالاري"، محمد رضا خاتمي مدير ‏مسؤول روزنامه توقيف شده "مشارکت"، مصطفي کزازي مدير مسؤول روزنامه "صداي عدالت"، رجب رحماني ‏مدير مسؤول نشريه "تاک"، عبدالحميد محتشم مدير مسؤول نشريه "يالثارات الحسين"، پيروز حناچي مدير مسؤول ‏فصلنامه "آبادي"، فضل الله باقر زاده مدير مسؤول روزنامه ورزشي "انديشه ورزش"، محمد حسين درياباري ‏مدير مسؤول هفته نامه توقيف شده "گويه"، برهان لهوني مدير مسؤول هفته نامه توقيف شده "آشتي". همچنين ‏مأموران دادستاني استان سيستان و بلوچستان به دفتر هفته نامه "عياران" مراجعه و اين نشريه را توقيف و دفتر آن ‏را پلمب کردند.‏

‏2- احضار مديران مسؤول نشريات به دادگاه:‏
کيوان صميمي، مدير مسؤول ماهنامه توقيف شده "نامه"، الياس حضرتي مدير مسؤول روزنامه "اعتماد"، حسين ‏شريعتمداري مدير مسؤول روزنامه "کيهان"، مدير مسؤول نشريه "موج انديشه"، هوشمند سفيري مدير مسؤول ‏روزنامه "آرمان"، علي صالح آبادي مدير مسؤول روزنامه "همبستگي"، سيدعلي موسوي نور مدير مسؤول ‏نشريه محلي "عصر روشنگري" کهکيلويه و بوير احمد، عبدالله سهرابي مدير مسؤول نشريه "روژهه لات"، ‏فرزانه خرقاني مدير مسؤول روزنامه توقيف شده "روزگار" و شيخ علي علويان مدير مسؤول نشريه "عصر ‏ظهور" به دادگاه احضار شدند. ‏

‏3- محاکمه و محکوميت روزنامه نگاران و فعالان مطبوعاتي:‏
‏- محکوميت صديق مينايي، عضو هيأت تحريريه هفته نامه توقيف شده "ئاسو"، به پرداخت 20 ميليون ريال جزاي ‏نقدي، اجلال قوامي از اعضاي تحريريه هفته نامه "پيام مردم کردستان" به سه سال حبس، سعيد ساعدي به دو سال ‏و نيم حبس، کاوه جوانمرد روزنامه نگار هفته نامه "کارفتو" از سوي دادگاه سنندج به دو سال زندان. ‏
‏- جلسه رسيدگي به اتهامات بهمن امويي، بهرام ولدبيگي، تونيا کبودوند، کاوه حسين پناهي، اميد معماريان، شهرام ‏رفيع زاده، غلامرضا تميمي، روزبه مير ابراهيمي برگزار شد. ‏
‏- لايحه تجديد نظر خواهي نسبت به محکوميت سه ساله حبس تعزيزي علي فرحبخش که هم اکنون در زندان به سر ‏مي برد ارائه شد.‏
‏- مهرنوش سلوکي، دانشجوي رشته روزنامه نگاري (ايراني تبار داراي تابعيت فرانسه)، بارها احضار شده و ‏مورد بازجويي قرار گرفته است. ‏

‏4- احضار روزنامه نگاران به نهادهاي امنيتي:‏
‏- احضار آسو صالح خبرنگار هفته نامه "ديدگاه"، زرير حجتي سردبير و کرم الله محمدي خواه نويسنده نشريه ‏محلي "عصر روشنگري" کهکيلويه و بوير احمد.‏
‏- بازداشت مهدي بوترابي مدير پرشين بلاگ.‏

‎‎ذ- نويسندگان‎‎

پرونده يعقوب ياد علي، نويسنده "آداب بيقراري" به دادگاه کيفري شهرستان ياسوج ارجاع شد.‏

‎‎ر- سانسور‏‎‎

بر اساس دستور العمل برخي نهادها، ليستي جديد از موضوعاتي که بايد به آنها پرداخته شود يا در مورد آنها ‏سکوت اختيار شود، براي مديران مسؤول روزنامه ها ارسال مي گردد: بحث مذاکره با آمريکا، انرژي هسته اي، ‏کارگران، معلمان و زنان از جمله موضوعاتي بوده که براي آنها محدوديت گذاشته شده است. ‏

‎‎ز- برخورد با وکلا‎‎

متأسفانه وکلا عليرغم مصونيتي که قانون براي آنان در مقام دفاع قائل شده، مورد تعقيب و تعرض قرارمي گيرند.‏
‏- لغو پروانه وکالت مصطفي دانشجو، وکيل دراويش گنابادي و تحت تعقيب قرار گرفتن وي. ‏
‏- تعقيب خليل بهراميان به دليل دفاع او از برخي پرونده هاي سياسي.‏
‏- ادامه بازداشت حيدر قلي سلطاني در زندان امنيتي. ‏
‏- عليرغم صدور حکم برائت قطعي عبدالفتاح سلطاني از 3 اتهام در شعبه 17 تجديد نظر، ادامه تعقيب او به اتهام ‏توهين به دادستان تهران (سعيد مرتضوي) در دادگاه عمومي و عدم استرداد کليه اموال و اسناد هويتي از جمله ‏شناسنامه و گذرنامه وي.‏
‏- در معرض خطر قرار گرفتن استقلال کانون وکلا با توجه به تغيير رياست کانون و حوادث پشت پرده آن.‏

‎‎ژ- رفاه، فقر و نابرابري‎‎

نگراني حاصل از گراني کالا و رشد تورم و وضعيت نابسامان اقتصادي همچنان رو به گسترش است. نگاهي به ‏ميزان درآمد و هزينه ها در ميان خانواده هاي ايراني نشان از وضعيت بد سلامت، بهداشت، رفاه و آموزش مي ‏دهد و اين در حالي است که طبق آمارهاي رسمي دولتي، ميزان خط فقر در جامعه ايران 540 هزار تومان و ‏حداقل دستمزد براي کارگران دائم 150 هزار تومان و کارگران قراردادي 180 هزار تومان تعيين شده است. ‏

متأسفانه اتخاذ چنين تصميمات و ادامه اين وضعيت در کشور موجب شکل گيري اعتراضات صنفي توسط ‏کارگران، معلمان و.... شده که در ابتداي اين گزارش نحوه برخورد دستگاه هاي حکومتي را با آنان نيز يادآور ‏شديم.‏

اتخاذ تصميمات خلق الساعه و غير کارشناسي در کنار رويکردها و سياست هاي پيشين، امري بود که در 3 ماه ‏ابتداي سال جاري فشار بيشتري بر مردم وارد کرد. از جمله اين تصميمات مي توان به دستور کاهش نرخ سود ‏بانکي اشاره کرد که به فضاي ناامني در مناسبات اقتصادي دامن زده است.‏

افزايش سطح عمومي قيمت ها از مهترين مسايلي بود که در عمل گريبان مردم را گرفت. براي نرخ تورم در سال ‏جاري ارقام متفاوتي (بين 17 تا 23 درصد) برآورد شده است. افزايش هزينه مواد مصرفي خانوارها در سه ماه ‏اول سال نشانه هاي خوبي نمي دهد. رشد نزديک به 6 درصد مواد خوراکي (به ويژه مواد لبني و گوشتي) در يک ‏ماه (ارديبهشت)، نشان از وخامت اوضاع اقتصادي و کاهش سطح رفاه جامعه است. در کنار افزايش قيمت ها، ‏محدوديت در افزايش سطح دستمزدها اين فشار را بيشتر مي کند. حقوق کارمندان فقط 10 درصد افزايش يافته، ‏در حالي که نرخ تورم در سال گذشته نزديک به 17 درصد بوده است. اعتراض فرهنگيان نشان از اين فقر رو به ‏افزايش مي باشد. ‏

از نظر رشد اقتصادي عليرغم افزايش چشمگير درآمدهاي نفتي، سطح رفاه مردم افت قابل توجهي نموده است. به ‏گونه اي که براساس گزارش صندوق بين المللي پول، رتبه ايران در خاورميانه از 23 به 19 تقليل يافته و نرخ ‏رشد از 3/5 به 5 کاهش مي يابد. بحران در وضعيت اقتصادي را مي توان در کسادي بازار و تعطيلي و ‏ورشکستگي کارخانه ها مشاهده کرد. مطابق اخبار انعکاس يافته در نشريات طي فصل گذشته، بيش از 40 ‏کارخانه اعلام ورشکستگي و تعطيلي کرده اند که به تبع آن، افزايش نرخ بيکاري نيز به رقم برآوردي 15 درصد ‏خالي از انتظار نيست. در کنار آن خبر بحران در منابع و مصارف سازمان تأمين اجتماعي که توسط مديران آن ‏اعلام شده، مخاطرات زندگي کارگران اين واحدها را مضاعف مي سازد.‏

در حوزه سلامت نيز دولت تاکنون تعرفه هاي پزشکي را اعلام نکرده، اما مردم مجبور به پرداخت حق ويزيت ‏هاي بالايي هستند که نظام پزشکي اعلام کرده است و براساس برآوردهاي انجام شده، نزديک به 70 درصد ‏هزينه هاي درماني از جيب مردم پرداخت مي شود (هدفي که در برنامه چهارم توسعه عکس آن بود، يعني قرار ‏بود تا 30 درصد هزينه ها توسط مردم و مابقي توسط دولت و سازمان هاي بيمه پرداخت شود). ‏

در زمينه دارو براي بيماران خاص نيز کمبود و گراني وجود دارد. به گونه اي که برخي از اين بيماران در اقدامي ‏اعتراضي در مقابل هلال احمر تهران تجمع کردند. يکي از نتايج انقباضي ديدن بودجه سلامت کاهش يارانه هاي ‏دارو است که مي تواند به سلامت مردم ضربه اي جدي وارد کند. ‏

اين در حالي است که طبق اخبار منتشره طي 18 سال گذشته، درآمد نفتي ايران بالغ بر 400 ميليارد دلار مي باشد ‏که متأسفانه عليرغم درآمدهاي نفتي گزاف، وضعيت رفاه و اقتصاد و سلامت در جامعه تأسف بار و نگران کننده ‏است. ‏

‎‎س- وضعيت اجتماعي‎‎

تأمين امنيت هر اجتماعي در مرحله اجرا به عهده نيروهاي پليس و مأموارن امنيتي است و بديهي است که برخورد ‏با متجاوزان به نواميس و جان و اموال مردم، مستلزم قاطعيت و اقدامات جدي در چارچوب موازين قانوني است، ‏ولي نمي توان به بهانه تأمين امنيت، حقوق بنيادين انسان ها را ناديده گرفت.‏

متأسفانه اخيرا برخوردهاي خشني توسط برخي از عوامل پليس در اماکن مختلف مشاهده گرديده که تلاش شده ‏تحت عنوان "برخورد با اراذل و اوباش" چنين اقداماتي توجيه شود. حال آنکه ايرادات ذيل به برخوردهاي غير ‏قانوني فوق الذکر وارد است:‏

الف) قبل از اثبات جرم و صدور حکم قطعي، اطلاق عناويني از قبيل "اراذل و اوباش" به برخي از متهمان فاقد ‏توجيه قانوني است.‏
ب) به فرض اينکه دستگير شدگان مرتکب جرائمي شده باشند، طبق قانون اساسي و مقررات بين المللي، حفظ ‏حرمت و کرامت اشخاص بازداشت شده از وظايف مجريان قانون است.‏
پ) برخوردهاي تحقيرآميز و موهن (از قبيل آويزان نمودن وسايلي مانند آفتابه به گردن متهمان يا مجرمان) نه تنها ‏موجب کاهش جرايم نمي شود، بلکه مي تواند موجبات تجري و سوق دادن برخي از آنان به رفتارهاي جنون آميز ‏و انتقام جويي از آحاد جامعه را فراهم سازد. ‏

‎‎خاتمه‎‎

هدف کانون مدافعان حقوق بشر از انتشار گزارشات وضعيت حقوق بشر در ايران، جلب توجه افکار عمومي و به ‏ويژه توجه مسؤولان امر براي رفع نقض حقوق بشر در گستره هاي مختلف اجتماعي – سياسي – فرهنگي مي ‏باشد. ‏

اميدواريم با تلاش هر چه بيشتر فعالان حقوق بشر و توجه مسؤولان امر شاهد رشد و ارتقاي روز افزون وضعيت ‏حقوق بشر در تمام جهان و کشور ايران باشيم. ‏


------------------------------------------
‎‎پانوشت:‏‎ ‎

‏1- سطر اول ديباچه اعلاميه جهاني حقوق بشر





send page email page     print version print


                   


کانون مدافعان حقوق بشر
عضو فدراسیون بین المللی جامعه های حقوق بشر