logo_kanoon


گزارش شیرین عبادی از وضعیت حقوق بشر در ایران در ماه آذر 1391
شنبه ۲ دی ۱۳۹۱ - ۲۲ دسامبر ۲۰۱۲

ebadi18.jpg
شیرین عبادی، مدافع حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل 2003 در ادامه گزارش های ماهانه خود، به بررسی وضعیت حقوق بشر در ایران در ماه آذر1391 پرداخت. به گزارش سایت کانون مدافعان حقوق بشر، خانم عبادی در مقدمه گزارش ماه آذر1391 به وضعیت کودکان در ایران اشاره کرده است. او در گزارش خود ابتدا به آتش سوزی در دبستانی اشاره کرده است که در پی آن 31 دانش آموز زخمی و کشته شدند. خانم عبادی همچنین به مساله ایدز در کشور و کاهش سن ابتلا به ایدز در ایران پرداخته است. این مدافع حقوق بشر در ادامه با انتقاد از بی توجهی مسوولان حکومتی به سرنوشت "بی صداترین قشر جامعه" یعنی "کودکان"، خواستار توجه بیشتر به آینده سازان فردا شده است.
خانم عبادی در ابتدای گزارش خود با انتقاد از بی توجهی مسوولان حکومتی به سرنوشت "بی صداترین قشر جامعه" یعنی "کودکان" که براساس گزارش هفته نامه اکونومیست، ایران در جدول بهترین کشورها برای آینده کودکان، در بین هشتاد کشور جهان، رتبه پنجاه و هشتم را احراز کرده است نوشت که در جدول مشابهی که در سال 1988 منتشر شده است، با وجودی که ایران 8 سال جنگ با عراق را پشت سر گذاشته بود، در جایگاه چهل و هشتم قرار داشت.
این مدافع حقوق بشر در این خصوص به موضوع ابتلای چهار درصد کودکان کار به ایدز که براساس گفته رییس کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی ایران، سن ابتلا به آن در ایران به سنین 11 تا 13 سال کاهش یافته است، از نبود برنامه آموزشی در خصوص ایدز در مدارس و رسانه های ایران انتقاد کرد.
برنده جایزه صلح نوبل 2003 در ادامه گزارش خود که به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر می شود، در سه بخش "حقوق مدنی و سیاسی"، "حقوق اقتصادی و اجتماعی" و "میراث فرهنگی و محیط زیست" به بررسی وضعیت حقوق بشر در ایران پرداخته است. در بخش حقوق مدنی و سیاسی در کنار نام فعالان سیاسی و مدنی که برای اجرای حکم به زندان فراخوانده یا بازداشت شده اند، به فشارهای وارد شده بر خانواده زندانیان سیاسی و عقیدتی نیز پرداخته شده است.
متن گزارش ماه آذر 1391 شیرین عبادی که در اول دی ماه منتشر شده، به شرح زیر است:
گزارشی مختصر از وضعیت حقوق بشر در ایران در ماه آذر 1391
مقدمه
خبرگزاری کار ایران (ایلنا) در گزارشی در آذر ماه 1391 اعلام کرد که «در مدرسه دخترانه ای در استان آذربایجان غربی به علت نشت نفت از بخاری مدرسه و انفجار آن، 31 تن از دانش آموزان این دبستان مصدوم شدند» که از آن میان، دو تن از دانش آموزان به نام های سیدان یگانه و الهام (آمنه) اسماعیل‌پور فوت کردند. متاسفانه گزارش فوق، نمونه ای از وضعیت اسفبار مدارس ایران را ارائه می دهد؛ مدارسی که دارای بافت قدیمی بوده و به شدت فرسوده هستند و حادثه ای نظیر آنچه که گفته شد، همه ساله در دیگر مدارس ایران گزارش می شود.
همچنین در طول دو ماه گذشته، تعدادی اتوبوس حامل دانش آموزان که مسوولان مربوطه آنان را برای بازدید از آثار باقی مانده از جنگ ایران و عراق به آن مناطق می بردند، به علت عدم رعایت استانداردهای لازم جهت انجام چنین سفرهایی، دچار سانحه شده است که در مجموع بیش از 50 دانش آموز کشته و زخمی شده اند. اما متاسفانه همچنان برنامه اعزام اجباری دانش آموزان به مناطق مذکور ادامه دارد و این برنامه به عنوان بخشی از درورس اجتماعی آنان معرفی شده است.
بی توجهی مسوولان حکومتی به سرنوشت "بی صداترین قشر جامعه" یعنی "کودکان" باعث شده است تا براساس گزارش هفته نامه اکونومیست، ایران در جدول بهترین کشورها برای آینده کودکان، در بین هشتاد کشور جهان، رتبه پنجاه و هشتم را احراز کند. این در حالی است که در جدول مشابهی که در سال 1988 منتشر شده است، با وجودی که ایران 8 سال جنگ با عراق را پشت سر گذاشته بود، در جایگاه چهل و هشتم قرار داشت.
از سوی دیگر براساس گفته رییس کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی ایران، سن ابتلا به ایدز در ایران به سنین 11 تا 13 سال کاهش یافته و بیشترین علت افزایش ایدز از طریق روابط جنسی بوده است. همچنین براساس گزارش دیگری، چهار درصد کودکان کار در ایران به ایدز مبتلا هستند. در چنین شرایطی نه تنها هیچگونه برنامه آموزشی در خصوص ایدز در مدارس ایران وجود ندارد بلکه حتی در رسانه های ایران نیز مطرح نمی شود. این در حالی است که طبق مصوبه هیات دولت در ماه گذشته، کاندوم جز اشیاء لوکس تلقی و ورود آن به ایران ممنوع شده است.
نکته دیگر در حالی است که شاهد کاهش میزان رفاه کودکان ایرانی هستیم و براساس گزارش های دولتی همه ساله یک میلیون دانش آموز به علت فقر نیمکت مدرسه را رها کرده و برای دستیابی به لقمه ای نان، راهی خیابان ها شده تا گدایی یا دست فروشی کنند و همچنین در کشوری که براساس گفته رییس سازمان نهضت سواد آموزی ده میلیون ایرانی بالای شش سال، توانایی خواندن و نوشتن ندارند که از میان آنان حدود 3 میلیون و 500 هزار نفر در گروه سنی بین 10 تا 40 سال قرار می گیرند، رهبر جمهوری اسلامی ایران دستور توقف برنامه کنترل موالید را داده است. بنابراین برنامه ریزان حکومتی با ارائه تسهیلاتی، شهروندان را به داشتن اولاد بیشتر تشویق کرده و سعی دارند تا میزان جمعیت کشور را به 120 میلیون نفر افزایش دهند.
از همین رو برنامه ریزی های غلط آموزشی و سیاست های کلان اقتصادی که بر اساس اولویت های نظامی طراحی شده است، همراه با سوء مدیریت و فساد اداری، آینده کودکان ایران را تهدید می کند. «کودکان، آینده سازان فردا هستند؛ امروز باید به فکر فردا باشیم.»
علاوه بر مطالبی که در بالا بیان شد، خلاصه ای از وضعیت نقض حقوق بشر در ایران در آذر ماه ۱۳۹۱ در پی می آید. این گزارش بر مبنای اطلاعاتی است که در سایت ها و رسانه های مختلف درج شده و صحت آن به احراز رسیده است و در سه بخش و به 2 زبان فارسی و انگلیسی منتشر می شود.
وضعیت حقوق بشر در ایران در ماه آذر 1391
بخش اول – حقوق مدنی و سیاسی
الف- وضعیت فعالان سیاسی – اجتماعی دگر اندیش
1) در این ماه 23 نفر بازداشت شدند که برخی پس از چند روز با وثیقه آزاد شدند. بازداشت شدگان عبارتند از: حسین فلاح- فعال مدنی-، بهروز قبادی، چهار تن از اعضای حزب پان ایرانیست به نام های میلاد دهقان، حجت کلاشی، اوژن اکبری و اکبر جاوید، چهار تن از اعضای جبهه ملی ايران به نام های کورش زعيم، عيسی خان حاتمی، محمد اويسی و محسن رهامی، 15 شهروند اهل اهواز به نام های علی چبیشاد، حسین چبیشاد فرزند علی، صلاح الدین چبیشاد فرزند علی، حبیب سیلاوه، سید یاسین موسوی، سلمان چایان، محمد چایان، کریم چایان، آشور شمیکلی، جليل تاتوره، قاسم زرگانی، رحيم حميدی، مكی بريهی، محمد ناصری و امید دهدار زاده.
2) محمدصادق ربانی املشی- استاد دانشگاه و عضو شورای ملی صلح- برای اجرای سه سال حبس تعزیری، سعید حائری- عضو سابق کمیته گزارشگران حقوق بشر- برای اجرای حکم دو سال حبس تعزیری و تحمل ۷۴ ضربه شلاق، عسل اسماعیل زاده- فعال مدنی- برای اجرای حکم 4 ماه حبس تعزیری و 74 ضربه شلاق، علی ذاکری از شهروندان معترض به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸، حسن ارک، احمد ریاضی، حمیدی شفیق و عزیزالله پورولی از فعالان مدنی آذربایجان جهت گذراندن حکم خود روانه زندان شدند.
3) جمشید زارعی، تقی سلحشور و وحید شیخبیگلو از فعالان مدنی آذربایجان برای اجرای حکم قضایی احضار شدند. همچنین محمد ملکی، استاد بازنشسته دنشگاه تهران پس از آنکه منزلش مورد تفتیش قرار گرفت به دادسرا جهت اجرای حکم زندان احضار شد.
4) علی رشیدی، اقتصاددان و عضو هیئت رهبری جبهه ملی ایران به دو سال زندان و پنج سال محرومیت از حقوق اجتماعی، مریم بهرمن- فعال زن- به هشت ماه حبس تعلیقی و عطاء الله محمدیان، اسدالله ساعدموچشی، عابدین ساعدموچشی، مهدی ساعدموچشی، علی‌محمد ساعدپناه، فردین ساعدموچشی، صابر ایوبی و حامد اوسطی، ۸ نفر از پیروان مکتب قرآن در شهرستان موچش به یک سال حبس تعلیقی محکوم شدند.
5) محمدژیان مفتی‌زاده، حسین علایی، فؤاد مردوخ روحانی و ابوبکر امینی از پیروان مکتب قرآن سنندج به وزارت اطلاعات، هاشم آقاجری، استاد دانشگاه و عضو سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران و احمد منتظری فرزند آیت الله منتظری به دادگاه احضار شدند. همچنین برای سعید منتظری، فرزند دیگر آیت الله منتظری در پی احضار به دادسرا، قرار کفالت صادر شد.
6) جلسه دادگاه کاظم دهقان، حمید آرایش، محمد علی شمشیرزن، امید علی اکبری، غلامعلی بیرمی و مهرداد کشاورز، شش تن از دراویش ساکن کوار برگزار شد.
7) وضعیت برخی زندانیان سیاسی- عقیدتی همچنان نامناسب گزارش می شود که از جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد: محمد سیف زاده از اعضای مؤسس کانون مدافعان حقوق بشر، عبدالله مؤمنی از اعضای سازمان ادوار تحکیم وحدت و سیدمحمد ابراهیمی که بر اساس تشخیص پزشکان باید به بیمارستان منتقل می شدند اما تاکنون این اعزام صورت نگرفته است. همچنین بازجویان وزارت اطلاعات از معاینه میرطاهر موسوی توسط پزشکی قانونی بر اساس خواسته دادستانی تهران، ممانعت کردند.
8) یکی دیگر از موارد نقض حقوق بشر، تهدید و مجازات غیرعادلانه بستگان زندانیان سیاسی است که مبادرت به اطلاع رسانی در خصوص عضو زندانی خانواده خود کرده اند. در این ماه با گذشت بیش از یک ماه از بازداشت مهدی خزعلی، همسر، دختر و حسین خزعلی برادر مهدی خزعلی به دادسرای انقلاب احضار شدند. همچنین یکی از دختران میرحسین موسوی و زهرا رهنورد، در پی اطلاع رسانی ها درباره وضعیت پدر و مادرشان که در حصر بسر می برند، از ملاقات با پدر و مادر خود محروم شد. از سوی دیگر کمال شریفی- زندانی سیاسی- و حبیب الله گلپری‌پور- زندانی سیاسی کُرد محکوم به اعدام- از داشتن ملاقات با خانواده خود محروم هستند. این موارد در حالی است که بازجوی علیرضا رجایی، عضو شورای فعالان ملی – مذهبی و روزنامه نگار که اینک در زندان دوران محکومیت خود را طی می کند، به همسر این زندانی سیاسی گفته است که از علیرضا رجایی طلاق بگیرد.
9) نیروهای امنیتی با حضور در مراسم چهلمین روز درگذشت ستار بهشتی، وبلاگ نویسی که در زندان درگذشت، با خانواده او درگیر و مادر ستار بهشتی را مورد ضرب و شتم قرار دادند.
10) آذر منصوری، عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی، از تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری تعلیق شد.
11) احمدرضا احمدپور، روحانی زندانی در اعتزاض به وضعیت خود در زندان دست به اعتصاب غذا زد.
ب- وضعیت کتاب و مطبوعات ، نویسندگان و روزنامه نگاران
1) مهرداد سرجوئی، خبرنگار پارلمانی برای اجرای حکم ۳ سال حبس و مصطفی بادکوبه‌ای، ادیب و شاعر منتقد دولت، جهت اجرای حکم ۱۸ ماه حبس، به زندان اوین منتقل شدند.
2) شاهو حسینی، روزنامە نگار و معلم مهابادی به پنج سال حبس محکوم شد.
3)هفته نامه "نصیر بوشهر" با حکم دادستان بوشهر و روزنامه محلی "وارش" استان مازندران توقیف شدند.
4) احمد زیدآبادی،روزنامه نگار زندانی و دبیر کل سازمان ادوار تحکیم وحدت که در مرخصی درمانی به سر می برد و سه نفر از مدیران زندانی سایت مجذوبان نور به نام های حمیدرضا مرادی، مصطفی دانشجو و رضا انتصاری که برای درمان در بیمارستان بستری بودند، به زندان بازگردانده شدند.
5) عیسی سحرخیز، روزنامه نگار زندانی که در بیمارستان بسر می برد، توسط مأموران امنیتی به زمین کوبیده شد.
6) مدير مسئول پایگاه خبری سبزپرس و محمد نوری زاد، روزنامه نگار و نویسنده به دادسرا احضار شدند.
7) باران کوثری، بازگیر سینما اعلام کرد که از فعالیت هنری منع شده است.
8) دولت جمهوری اسلامی ایران با ابلاغ دستور حذف بخش هایی از فیلم "من مادر هستم"، اعلام کرد که از اکران این فیلم در شهرهای مذهبی جلوگیری می شود. همچنین به سید علی صالحی، شاعر و منتقد نوپرداز معاصر اعلام کرد که در صورت حذف 120 صفحه از 150 صفحه مجموعه اشعارش، به این کتاب اجازه انتشار خواهد داد. از سوی دیگر هرمز همایون پور، مدیر انتشارات کتاب روشن از تعطیلی کتابفروشی روشن پس از تمدید نشدن مجوز این موسسه انتشاراتی توسط دولت، خبر داد.
9) 23 نفر از مدیران مسوول روزنامه های در حال انتشار، در نامه ای اعلام کردند که اگردر خصوص گرانی کاغذ تصمیمی فوری اتخاذ نشود، رسانه هایشام به اجبار تعطیل می شود.
پ- سایر موارد نقض حقوق بشر
1) در ماه آبان تعداد 7 نفر اعدام شده اند: دادستان عمومی و انقلاب کرمانشاه از اعدام 4 نفر در این منطقه خبر داد. رسانه های وابسته به دولت ایران اتهام سه نفر از این افراد را حمل و نگهداری مواد مخدر و یک نفر دیگر را تجاوز به عنف اعلام کردند. «م- هـ» در سمنان و «ایرج.م»، «محمود.ت» و «نعمت‌الله.ع» در زاهدان اعدام شدند. رسانه های وابسته به دولت ایران اتهام آنان را حمل و نگهداری مواد مخدر اعلام کردند.
2) نیروهای امنیتی مانع از ملاقات فعالان سیاسی و مدنی اصفهان با اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام شدند.
3) دادستان کل کشوراز بازداشت دو نفر در ارتباط با پرونده مهدی هاشمی، فرزند اکبر هاشمی رفسنجانی خبر داد.
4) برخی رسانه های رسمی ایران گزارش دادند که تعداد زیادی استودیوی زیر زمینی که به گفته آنان مروج ابتذال و مرتبط با ضد انقلاب و دشمنان ملت ایران بوده اند، كشف و 30 نفر از عوامل این شبكه ها بازداشت شده اند.
بخش دوم – حقوق اقتصادی و اجتماعی
1) وضعیت اقتصادی در ایران همچنان نامناسب گزارش می شود؛ برای مثال نرخ تورم در آبان ماه 1391 به 26.1 درصد رسید که این عدد در طول 15 سال اخیر سابقه نداشته است. این در حالی است که به علت شرایط بد اقتصادی و کمبود مواد اولیه که عمدتا ناشی از سوء مدیرت اقتصادی و همچنین تحریم های سیاسی است، تعداد زیادی از کارگران نتوانسته اند ماه ها دستمزد خود را دریافت کنند. در خصوص وضعیت کارگران می توان به موارد زیر اشاره کرد:
نائب رییس سندیکای کارخانجات چای شمال ایران اعلام کرد که از مجموع 180 کارخانه چای در شمال کشور، بیش از 65 واحد تولیدی چای به سبب سیاستگذاری های غیرکارشناسانه دولت در خرید برگ سبز از چایکاران، تعطیل شده است. همچنین 30 کارگر کارخانه صنایع فلزی ایران، پس از اتمام قرارداد توسط کارفرمای دولتی این واحد تولیدی، ۴۰۰ کارگر کارخانه زاگرس خودرو با تعطیلی این کارخانه و 55 کارگر از شرکت قطار شهری اهواز پس از اعلام اعلام قطع همکاری با این شرکت، بیکار شدند. از سوی دیگر کارگران مجتمع دامداری مهاباد در سال جاری ۷ ماه حقوق و دستمزد دریافت نکرده‌اند. ۲۴۰۰ کارگر کارخانه‌های پروفیل ساوه و نورد لوله صفا نیز در اعتراض به عدم پرداخت شش ماه از دستمزدهای خود، دست به اعتصاب زدند.
2) گزارش سالانه شفافیت بین المللی نشان می دهد که ایران از نظر فساد حکومتی در بین 170 کشور جهان، در رتبه 133 قرار دارد. ایران در گزارش شفافیت بین المللی سال 2011 میلادی در رتبه 120 قرار داشت که در سال جاری ده رتبه تنزل کرده است.
3) پدر هادی دانشیار، فعال کارگری بازداشت شد.‎ این در حالی است که سید هادی دانشیار، فعال کارگری به سه سال حبس تعزیری محکوم شده است.
4) شهناز سگوند، همسر علی نجاتی، عضو هیئت مدیره سندیکای کارگران نیشکر هفت تپه پس از احضار مجدد به دادسرا، تفهیم اتهام شد.
5) رضا شهابی، عضو هیئت مدیره سندیکای شرکت واحد، در اعترض به برخورد توهین آمیز مامور زندان در بیمارستان و همچنین عدم پیگیری مسئولان زندان نسبت به وخامت وضعیت جسمی اش، دست به اعتصاب تر و دارو زد.
6) رامین زندنیا٬ بها ملکی٬ پیمان نودینیان، علی قریشی، کمال فکوریان٬ مصطفی سربازان، عزت نصرتی، پرویز ناصحی٬ محمد صدیق صادقی٬ هیوا احمدی و رضا وکیلی، یازده تن از اعضای کانون صنفی معلمان کردستان هر کدام به چهار ماه حبس که به مدت دو سال به حالت تعلیق در می آید، محکوم شدند. همچنین حکم تبعید مختار اسدی از اعضای انجمن صنفی معلمان کردستان برای پنجمین سال متوالی و حکم ممنوع الخروجی هاشم خواستار، فعال فرهنگی مجددا تمدید شد.
7) 47 نفر از کارمندان میراث‌فرهنگی کرمان حدود پنج ماه حقوق دریافت نکردند.
8) مسئولان دانشگاه پیام نور مهاباد با درخواست جمعی از اعضای انجمن های این دانشگاه، جهت گردهمایی به منظورابراز همدردی با کودکان پیرانشهری که همکلاسی هایشان در آتش سوزی یک مدرسه جانباخته بودند، مخالفت کردند.
بخش سوم- میراث فرهنگی و محیط زیست
اخبار منتشر شده از میراث فرهنگی و محیط زیست در آذرماه نیز همچنان نشان از نامناسب بودن وضعیت این حوزه دارد.
1) آمارهای دولتی حاکی از آن است که چوب بهره برداری شده در مجموع سال های 89 و 90 از جنگل های شمال ایران بالغ بر 1.5 میلیون مترمکعب است.
2) ۲۵۰ اصله درخت پارک جنگلی جهان‌نما توسط پیمانکاران وزارت راه و شهرسازی قطع شد.
3) نفوذ آب به شالوده برج آزادی تهران، بنای این برج را تهدید می کند.
4) انفجار شیء ناشناس در جزیره لارک که به گفته اهالی این جزیره شبیه به مین دریایی بوده است، جان دو کودک را گرفت.
خاتمه
در پایان این گزارش ماهانه توجه مقام های مسئول جمهوری اسلامی ایران را به وضعیت کودکان ایرانی به ویژه کودکان کار و سرنوشت کودکان بد سرپرست یا فاقد سرپرست و همچنین ضرورت تأمین حداقل رفاه و تحصیل رایگان برای کلیه کودکان ایرانی، جلب می کنم. «کودکان، آینده سازان فردا هستند؛ امروز باید به فکر فردا باشیم.»
شیرین عبادی
مدافع حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل 2003
اول دی 1391
توضیح: علاقه مندان می توانند برای کسب اطلاعات بیشر در خصوص این گزارش به سایت ها و خبرگزاری های زیر مراجعه کنند: خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، خبرگزاری رسمی ایران (ایرنا)، خبرگزاری کار ایران (ایلنا)، خبرگزاری فارس، خبرگزاری مهر و باشگاه خبرنگاران جوان و سایت های کانون مدافعان حقوق بشر، جرس، الف، کمیته گزارشگران حقوق بشر، ندای آزادی، بازتاب، هرانا، قانون، کلمه، محبت نیوز، سنی آنلاین، کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران، مجذوبان نور، ملی- مذهبی، موکریان، ندای سبز آزادی، رادیو زمانه، رادیو فردا و بی بی سی.


send page email page     print version print


                   


کانون مدافعان حقوق بشر
عضو فدراسیون بین المللی جامعه های حقوق بشر